Dit keer een mega-lange post over mijn laatste bezoek aan Su...(deel 2)

4 januari

Vandaag een vreeeeeeeeemde dag.

Vanmorgen ging ik brood halen bij de super (“Tewari”) hier op de hoek.
Ging die vrouw gelijk een heel praatje houden hoe ze mijn oom had gekend en hoe’n aardige man t was geweest en wat een “bari” toen hij dood ging…dat is een heel ander verhaal dan die Rollie ophing over dat de buren m niet mochten, want eerder hoorde ik ook al anders van de overburen…

Daarna gingen we “rondje stad”.
Maar Toen ik de deur dicht deed kwam mijn voet “tussen de deur”…dat deed even serieus zeer!!! En het is nu hartstikke blauw/paars…

Na het bekomen, Even naar VCM slagers en (oude) Choi’s, geluncht bij Sara’s brunch en daarna grind en zand gehaald langs highway (waar wij haalden was 500 srd goedkoper per kuub dan bij Kuldipsingh… Geen wonder dat die zo’n duur kantoorpand hebben…)

Komt die chauffeur het grind brengen begint die over mijn oom… dat het zo’n aardige Man was en altijd een praatje maakte en met honden in de auto altijd een rondje maakte…tweede keer vandaag dus…

Nu staat de BBQ op te warmen voor een lekkere sparerib met komkommer/ Tomaten salade…


5 januari
Dus…
Vandaag weer een enerverend dagje.
Maar…er is warm water!!!
We hebben een boiler (sinds een half uurtje) aan het huis!! Het wonder is geschiedt!!
Vanmorgen heb ik eerst worteldoek gekocht. Dat is hier in Su nogal een zoekwerkje, maar mede met hulp van “de Surinaamse tuin” -FB groep en uiteindelijk mijn eigen geheugen wist ik alvast 10 meter doek te scoren.
Daarna hebben we (Norbert het meest) ons parkeerplaatsje gemaakt en heb ik nog zaaigoed gezet. Aan de overzijde van het perceel bij de container hebben we wit(baan)zand geschept. Dat witte zand en palmen geeft gelijk een tropisch eiland -gevoel 🌴🏝
Daarna kwam dus RayTech de boiler installeren.
Maar….*anticlimax*
Warm douchen kunnen we nog niet. 🚿
Want de bouwer van het huis heeft de afstand van de aansluiting te dicht op elkaar gezet waardoor we nu geen mengkraan kunnen plaatsen (scheelde een centimetertje) …daarvoor moet er dus breekwerk plaatsvinden … *zucht*….ZO dichtbij en dan nóg geen warme douche…🥶




6 januari
Hafijn.
Gisteren gingen we naar de markt en een paar plantjes halen. Op de markt kochten we groente en fruit, want in de afhaalmaaltijden kun je daar naar zoeken en dan mis je gewoon de Vitamientjes…
We hebben verder de faya lobi’s aan de kant van de watertrench gezet zodat het een haagje wordt en het zand niet zo weg stroomt. Verder heb ik nu een manjaboom en een sinaasappelboom/struik gezet en de overbuurvrouw kwam nog met een guave, waar ik de zaden uit kan halen.
Na een handige tip ging ik aan de slag met een douchekraan die nog in de container lag.
Die peperdure thermostaat kraan liet ik uit mijn handen vallen, bovenop de Schroefdraad. Dat ding was dus niet meer te installeren.
Vandaag gingen we naar een leverancier die zogezegd 12 cm douche mengkranen zou hebben… helaas had die alleen 15. We werden naar een -echt supermooie zaak!!! (Beter dan de badkamer winkels in Nederland!) gestuurd. Ronan, maar die had ze helaas ook niet, Maar we werden doorgestuurd naar de importeur (Tropical Homecenter) en in eerste instantie werd daar ook gezegd dat ze de niet hadden, maar toen kwam er een vrouw een kantoortje uit rennen en zei; we hebben die ene verkeerd geleverde nog die teruggestuurd word naar de leverancier… en dát was dus - leek het in ieder geval- de enige 12cm douchemengkraan op 12 cm hart die nog in Suriname verkrijgbaar was
We hebben er een lekker broodje op gegeten bij Krioro op de Goudstraat/Kristalstraat.
Thuis aangekomen ik gelijk aan de klus…maar helaas. De rechter aansluiting is scheef in de muur geplaatst…ik kwam één millimeter te kort om m op het koppelstuk te zetten.
Een installatie man kwam langs. Die de beheerder had gevraagd langs te komen. Die constateerde ook die ene mm. Op zoek naar een s-koppel (hier noemen ze het stel-koppeling) die 1/2”-1/2” is…normaal zijn ze 1/2”-3/4” …dus dat werd een uitdaging en ze bleken san ook niet verkrijgbaar hier.
Maar …ik ben niet voor één gat te vangen! Ik had tijdens de zoektocht wel gezien dat ze rechte 1/2”-1/2” hadden van plastic (ik heb koperen en die paste dus net niet)…plastic is wat beter te forceren en het gaat mij om een tijdelijke oplossing tot ik -in Nederland zijn ze wel te krijgen heb ik al gezien- de s-1/2”-1/2” heb.
Thuis gelijk weer aan de klus… en….
Jawel. Ik heb m er op zitten.!!!
Er zitten nog geen rozetten op en De warme zijde zweet een druppeltje zo nu en dan (het is immers een geforceerde oplossing) maar…warm douchen!!!





8 januari

Gisteren was een relaxed -nou ja- dagje.
Norbert heeft een groot stuk grindpad afgemaakt. Nu hebben we weer doek nodig om verder te gaan…
Daarna lekker boekje op de veranda totdat de iPoD-box/JBL leeg was…
Toen gingen we een rondje rijden (in de regen)
Ik had erg trek in Saoto (en stiekem ook lonton) en die van de warung bij Paranam smaakt me altijd heel goed, dus de route zou via die kant gaan en dan via de Bouterse highway naar Lelydorp, boodschapje bij Choi’s en vervolg weer door naar huis waar we de gehaalde Saoto, Lonton en Norbert had nasi hebben verorberd.
Ik heb nog een (deel van de) reparatie aan het plafond in het kleine keukentje gedaan en nu is het wachten op de (zelfgemarineerde) kippendijen die op de barbecue liggen
oja… ik probeerde ook vandaag “podosiri” (açai bes) … weinig smaak eigenlijk.. niet zoet en ook niet zuur… maar schijnt mega gezond te zijn…


10 Januari
Vandaag togen we naar Tromoto (Tropical home center), vorige meer goed geslaagd en het vermoeden was dat we nu ook zouden slagen. De Chinese kraan paste niet,
Dus vandaag toch maar een Grohe gaan halen, met verlengstukken want de stopkraantjes zitten laag op zo’n manier dat de reguliere aansluiting nèt (je raadt het al: een centimeter) niet past.
Service bij Tromoto was (weer) prima. De man vond het vervelend dat hij twee dure verlengstukken moest verkopen, en probeerde nog over alternatieven na twee denken, maar daar ontkwamen we niet aan, ook de geplaatste stopkraantjes moesten vervangen want die hadden niet de juiste uitgangsmaat. Dus met een hele stapel Grohe doosjes reden we terug.
We maakten een tussenstop bij Jairoops op Ringweg Zuid (rip off van Roopram). Vele malen nettere zaak, vele malen betere service én vele malen betere roti dan bij Roopram. Er is een reden dat zij blijkbaar iets nieuws begonnen zijn!
Thuis aan de klus. Blij met de verlengstukken want
De Rechterkant moest ik een halve slag verder draaien om m waterdicht te krijgen…maar we hebben een goed lopende mengkraan! En hij loopt beter dan de oude! Blij mee!





Vraag: maak een diefijzer deur
Geleverd: een diefijzer deur
Probleem: deur gaat niet open vanwege aanrecht in de weg
Oplossing: een “bypass”. (Of moet ik zeggen nu-las)
Ik vindt t kunstig!





12 januari
Vandaag was een bezig bijtje dag.
Begonnen met het schoonmaken van het terras
Daarna toch nog wat kraantjes opnieuw vastgedraaid die nog wat (eens in de 25-30 seconden) druppelden… nu is het allemaal mooi droog.
In de voortuin scharrelt nu ook een zwart/gele sapakara en niet alleen de kleine gewone ameiva en we spotten een heel grote sprinkhaan op de hor
Onderweg het Surinaams Rumhuis.
Want we wilden de special edition “55” (helaas was de Srefidensie editie uitverkocht ) . We namen ook de 15-jaar mee en een fles special Hannapier (eau de vie)
We hebben inmiddels de smaak qua hoe door Paramaribo te navigeren redelijk In de vingers dus we waren weer rap de stad uit…
Toen reden we naar Domburg. We vinden dit een fijnere waterkant dan in Paramaribo zelf en er zit een heel fijn restaurantje. Waar ze een lekker sateh met cassavefrites serveren en je heerlijk kunt zitten op een terras aan de Suriname rivier.
Terwijl we naar de auto lopen worden we verrast door een luiaard die vlak voor het restaurant op de grond zit. We hebben eerst gebiologeerd zitten kijken, daarna Green Heritage Fund Suriname geprobeerd te bereiken, maar die namen niet op en reageerden niet op de messenger…gezien hij/zij daarna de Boom weer in klom zijn we maar gegaan.
Thuis lekker aan de slag gegaan. Keukentje afgemaakt. Diefijzer deur geschilderd en het voorraadkastje geschilderd en van nieuw plakplastic voorzien op de planken. Op wat kleine dingetjes na is het fijn om te zeggen dat er een kamertje áf is!!
Onderwijl was Norbert de plantjes in de tuin water aan het geven en die kwam - Wat leek - op een kleine agame tegen, maar wat een kleine groene leguaan was. Hij hield ons in ieder geval goed in de gaten… zeker toen we een paar plafondplaten (ga ik morgen plaatsen) gingen schoonmaken
We hadden dus een echt dierendagje! En nu zitten we met maar liefst drie kamrawintjies op de veranda en springt er een grote pad voorbij … heerlijk die live-discovery!!!

Dit keer een mega-lange post over mijn laatste bezoek aan Su...(deel 1)

Over (iets minder dan) twee weken vlieg ik weer naar mijn Switi Sranan... als ik 25 jaar geleden had gezegd tegen mijn vader/ moeder of oom dat ik ooit zo verlangd had naar dit land zouden ze me voor gek hebben verklaard... evenals dat ik het heel erg naar mijn zin heb gehad op een verjaardag van mijn Surinaamse (taal) leraar afgelopen vrijdag.... blijkbaar is het feit dat ik - een soort van- Sranantongo spreek een blijvend uniek en vreemd iets, wat 'de Srananman' toch bijzonder amusant vindt. 

Maar ik besefte mij dat ik ook weer móet posten al wil ik tijdens mijn vakantie weer een beetje up-to-date zijn... dus deze post bevat alle updates die ik eerder op facebook heb gepost. Het wordt daarmee een lang post... maar het brengt dingen weer 'bij'..Niet alle foto's van FB zal ik hier plaatsen... dus via deze weg moeten jullie het met een selectie doen...

24 december 2021 ... kerstavond..

Jaaaaa!!! We zijn er weer Switi Sranan!! 🇸🇷🇸🇷 

Op de veranda, 27 graden (plus) en een lekkere koude parbo (dank aan mijn top beheerder!!). Kwakende kikkertjes, tjirpende krekels, prachtige hagedisjes en gillende cicaden…. De huis 'winti' (doorzichtig hagedisje) kleeft aan de muur....

25 december 

Vandaag een rondje Paramaribo.

Eerst langs Republic Bank om mijn telebankieren pasje op te halen. 💳💶 Daarna naar Meerzorg naar Compa autoverhuur, want mijn verlichting was stuk (leuk als je s avonds vanaf Zanderij naar huis moet over donkere weggetjes). 🚗

Vervolgens even een bara gehaald (met faya!!! Mango chutney) 🌶🌶🌶 en aangesloten in de file op debosjebrug. 

Vervolgens van file naar file om - via de Tulip supermarkt- bij de building depot op Noord te komen. Ik ging voor verf, maar de elektrische fornuis was in de aanbieding dus ook meegenomen (met nog extra korting bij de kassa!)

Even geluncht bij de KFC en weer via file na file naar VCM slagers en daar aangekomen in een mega-rij om wat vlees voor de barbecue te bemachtigen en daarna weer terug gekropen naar huis…want wat was het druk!!! 🚗🚗🚕🚙🚙🚌🚗🚗🛻🛵🚕🚕🚗🚗

Een laatste stop bij Yin Du gemaakt voor brood, want Hollandia was dicht…

Thuis aangekomen hebben we de kerstboom versierd en de (eerste helft) van de verlichting opgehangen en een vleermuis 🦇 uit huis gejaagd die verdwaald was en rondjes door de huiskamer vloog.

Het fornuis bleek geen stekker te hebben dus dat moeten we morgen afmaken…hopelijk heb ik nog een stekker in huis ergens. Dus in plaats van pizza in de oven, wordt t nu barbecue. 🍗🔥

26 december

Het begint regenachtig is Su vandaag. Wel vroeg op want we moeten vandaag voor de “derde dag” (Corona snel test) test in Paramaribo zijn. We hadden graag de was ook gedaan, maar de (pruts) installateur heeft de buiten kraan niet aangesloten, overigens de binnen kranen ook niet, had ook de gas aansluiting in de keuken is op de waterleiding aangesloten (nu “opgelost” door een elektrisch fornuis) en de aard pinnen (waarom in godesnaam twee?) staan omhoog op mijn parkeerplaats waardoor ik mijn auto niet daar meer kwijt kan (staan bovendien ook onderwater als het nu regent), ik heb -in tegenstelling tot wat we hebben afgesproken- geen boiler voor warm water, de tweede badkamer heeft nog geen water en ze hebben een elektra buis aan de zicht zijde van het huis geboord ipv ingesleufd… er is echt niks dat dit bedrijf geleverd heeft dat is afgesproken… maar morgen schijnt “de Voorman” te komen (ik snap niet dat die eigenaar niet zelf komt) en dan eens kijken hoe ze dingen gaan oplossen… maar ik denk dat ik een andere installateur het maar laat oplossen want deze geeft weinig vertrouwen…en dan huur je -denk je- een (duur) gerenommeerd bedrijf in… Verder eens kijken of ik verf kan krijgen voor op MDF. (Winkels zijn hier eerste en tweede kerstdag gewoon open). Ik heb nu wel deurtjes in de keuken, maar ze zijn licht paars 😳 en dat is “even wennen” …bovendien is een deurtje niet op maat, wat de meubelmaker onhandig heeft opgelost door een latje er achter te zetten…ook dat ziet er niet uit, zo’n kier en een andere deur loopt aan. Ook de planken moeten nog gemaakt en een paneeltje voor de boven deurtjes moet ook nog gemaakt… toch de klus stand maar aan …

27 december

Vandaag zou dus een voorman van “RayTech” (dat is dus de installateur) komen om dingen op te lossen en de keuringsrapporten te brengen. Komt er in elf uur een mannetje dat volgens zijn baas “een storing moet oplossen”. Geen voorman, Geen keuringsrapporten. Nu blijkt is die van EBS is beschikbaar… die van SWM dus niet…is het überhaupt wel qua water gekeurd met al die dingen in huis die niet kloppen?

Wij -inmiddels zijn we echt we boos over de gang van zaken- kunnen hier echt niet over uit. Herhaaldelijk beloftes maken en niet nakomen maken dat je op een gegeven moment een heel boze klant hebt. En dan blijven beweren dat “het niet is wat je voor ogen hebt bij je dienstverlening”… Volgens de baas en de dame van de administratie zijn er sterfgevallen, maar dat was vorige keer ook al en die keer daarvoor was dat ook het geval en die keer daarvoor was het ziekte en de keer daarvoor. Dus nu accepteren we dat niet meer. Lullig als het nu écht is en vorige keer smoesjes….dan had je die smoesjes niet moeten gebruiken Vervolgens krijgen we te horen dat het bedrijf “officially closed” is voor de feestdagen maar dat ze het wel gaan regelen voor het nieuwe jaar. Nou ja zeg… alsof het een gunst is dat ze nu dingen na drie jaar eindelijk gaan afronden. Straks maar eens iig de kranen kijken of ik dat zelf kan aansluiten…want een achterstevoren kraan is echt onhandig …

En een grote emmer halen om de wasmachine met water te kunnen vullen zolang de buitenkraan niet is aangesloten…

Dit is het lijstje dat ik stuurde:

Boiler mist- geen warm water Buitenkraan niet aangesloten Grondpinnen midden op parkeerplaats en in water Elektraleiding buitenzijde zicht-kant huis (afgesproken was in sleuven óf achterzijde) Kraan kleine keuken niet aangesloten Kraan grote keuken verkeerd om aangesloten Gasleiding grote keuken (voor kooktoestel) is nu op water aangesloten (kan nu wel zo blijven want elektra kooktoestel gekocht ) Keuringsrapporten zouden gebracht worden, zowel EBS als SWM Aansluiting EBS? (Die kast buiten?) Is nog steeds bouw aansluiting; is daar al een afspraak voor? Wanneer?

Zucht… niks gaat hier ook “van een leien dakje”….maar “lei” kennen ze dan hier ook niet 🤪

28 december

Dus… met al die auto’s van Raytech voor de deur zou je verwachten dat “het geregeld”…en dat is voor het grootste deel ook zo, maar nog steeds geen boiler en nog steeds geen keuringsbewijzen. Na ruim vijf uur had men 1 buitenkraan aangelegd (aansluiting zat er grotendeels al), de kraan vastgedraaid, een stuk pijp verwijderd van waar daar ze de gasleiding op het water hadden aangesloten) en had de elektra man een aardpin weggewerkt en de elektra kabel van de buitenzijde naar binnen verplaatst. Ik denk dat het vlotter had gekund als ze niet twee keer een grooooote pauze hadden genomen… Schijnbaar komt de boiler morgen, dus al wel vast een mengkraan gehaald, maar hoe laat wisten ze nog niet want ze moesten vanavond bij een evenement zijn waar ze de elektra hadden geregeld… vreemd want er mogen in Su geen feesten worden gehouden… maar goed. Laat in de middag komen we pas op stap. Ik moest een nieuwe gasbrander hebben (oliebollen bakken op het elektrisch stel wordt m niet) en dus een kraan en we wilden ook nog wat eten halen.. Nu op de veranda na een maaltje chauw ming (wat zit daar nog maar weinig groente in!!!) en een “djogo” …

30 december

Vandaag weer een nieuw avontuur. Helaas nog geen boiler; de man die m moet installeren schijnt er niet voor terug te willen komen van verlof met -wederom- een belofte dat het 4 januari toch écht gaat gebeuren… maar wat betekent zo’n belofte nog als je eerst al zegt dat het écht gaat gebeuren voor de jaarwisseling… 4 januari er niet zijn, betekent ‘s middags een bezoekje aan zijn bedrijf en dan haal ik de boiler op en zoek ik een andere installateur… inmiddels heb ik een contact die ik kan bellen (dank aan Rosita!) als het nodig blijkt te zijn. Ach…we zijn al vier jaar hier mee bezig dus nog een paar dagen… We hadden vandaag -zowaar- een lijstje gemaakt, want afgelopen dagen kwamen we iedere keer thuis met “iets vergeten”; eerst naar de Tulp op de Tourtonnelaan. Daarna wilden we “Krioro Kukru”, maar ons adresje op de Josef Israëlsstraat was dicht… dus toen naar door naar Blauwgrond en bij een Warung nasi, Saoto en lontong gehaald. Bij waterkant/ de grote markt was er geen doorkomen aan…de politie had bedacht om het voetgangers verkeer te regelen bij de VCB op de hoek, met als gevolg dat er tot ver voorbij de veerboten naar Meerzorg een file stond… daarna was het “geregel” bij de Bosjebrug de tweede file. We zijn maar via Livorno /Dijkveld en dageraad weg teruggereden ipv Highway want daar was het ook druk. Wat boodschapjes nog bij Yin Du. Waar de muziek idioot hard aan stond… want er wordt vuurwerkverkocht en dat gaat hier gepaard met heel luide muziek… 🎶 Thuis geprobeerd een zonnepaneel/ schijnwerper te installeren, wat aardig gelukt is -denk ik- want hij doet t nog niet omdat de batterij nog niet heeft kunnen laden. Maar …het vervelendste vandaag was dat ik een soort vliegende mier in een drankje had en niet had gezien… 🐜 en die heeft gestoken in mijn tong en dat doet ALLEJEZUS!!!!! ZEER!!!!’ Gelukkig werd t niet dik en ik heb met de aspivenin eerst geprobeerd gif uit te zuigen (niet de handigste plek) en daarna heb ik in Borgoe en met ijsblokjes geprobeerd de pijn te stillen (onsuccesvoll) …er zit nu een rare paarse/blauwe vlek op mijn tong en hij doet nog steeds zeer..😭 Toch vermaken we ons nog steeds (hoe Is het mogelijk) ..ook al heeft manlief zijn hand in een rode (vuur)mieren nest gestoken deze week en zit hij onder de plekjes en blaasjes 🐜, zijn we lek geprikt door de muskieten 🦟 en heb ik dus een zere tong… Voor de afsluiter van vandaag wat mooie plaatjes van de zonsondergang bij ons huis en de feestverlichting…

31 december

Waar ter wereld je ook bent… oud & nieuw vieren die je met oliebollen!! Deze worden oliebollen met Borgoe gewelde sultana’s en bigareaux. Gemaakt in een soort teil met deksel (mengkom hadden ze niet bij de “Chinees op de hoek”) en mét -geheel in stijl- garde met glitterhandvat Gezien blijkbaar alle eettentjes (niet ketens) gesloten blijken te zijn, vandaag zelf maar “bori”… in gember, knoflook, ui en loas gewokte garnalen, paksoi 🥬 en rijst. Verder een pak kip-bitterballen meegenomen voor vanavond… Vooralsnog is de avond nog ver weg …oh …en ik kwam een 3 cm groot mini exemplaar van een gekko’tje 🦎 tegen…über schattig 🥰

1 januari

Gisteren dus grote garnalen met taugé, paksoi 🥬, knoflook, uitje, gember, laos en rijst. Prima maaltje (vele malen beter dan de zeeeeer tegenvallen Roopram roti die we vandaag haalde (wat is die achteruit gegaan zeg!!) Fijn is om te bakken in een tweede keukentje, de deur naar huis gaat dan dicht en de bak luchtjes gaan direct naar buiten. Vol spanning daarna gewacht op dé Surinaamse jaarwisseling…wat dus eigenlijk hetzelfde is als in Nederland maar dan minder koud en wat meer “matten” (pagara’s), ook weerklinkt het hier luider door de open ruimten en je hoort het helemaal rondom. Hier begint men ook al op maandag voor de jaarwisseling met afsteken en het schijnt nog zeker tot 3 januari door the gaan met zo nu en dan knallen. Vandaag een serieus relaxed dagje. Roops gehaald, maar dus tegenvaller …verder wat lezen en wat scharrelen op het erf en vogels kijken. Potjes gemaakt van krantenpapier voor mijn zaai goed en de canna-zaden voorbereid, straks wat zaden zaaien en plaatsen op de “groei stek”.

3 januari

Vandaag gingen we op zoek naar een “Surinaams” icoon uit de Nederlandse koker; het Bruijnzeel huis. Op diverse plekken door het hele land te vinden, maar Wageningen staat er om bekend en dus toren we daar heen.

Ze staan er inderdaad wel veel, in rijtjes. Sommigen goed onderhouden en sommige in zeer erbarmelijke staat.

Geluncht in Nieuw Nickerie. Vorige keer had ik Pom bij de Residence Inn en vond ik dat ik toch echt betere heb geproefd en vind ik de mijne toch echt lekkerder

Daarna nog even wezen kijken op de Zeedijk (nabij een tent /plek die Scheveningen heet). Die oceaan is maar modderig en zulke hoge golven zijn er niet….

Daarna weer snel terug want de winkels gaan om 8 uur dicht (we hebben het niet gehaald brood te halen dus morgenochtend maar aan de pannenkoeken…) en om 9 uur is het avondklok.. maar wat is het nog druk overal als iedereen om 9 uur binnen moet zijn!!! Wij hadden verwacht dat we dan we zouden kunnen doorrijden …niet dus…

Als Lau het niet heeft

Kerstvakantie 2021-2022... Manlief en ik hebben er een hele tijd naar uit gekeken om weer in Su te zijn. Ik had de 'mazzel' om in oktober er te zijn, maar werken in Su is toch wat anders dan 'verlof in Su'...

En laat deze vakantie onze warmwater boiler e i n d e l i j k te zijn aangelegd.. en dat betekent ook een nieuwe kraan en dat valt nog niet mee. Want oomlief heeft twee verschillende maten aangelegd (12 en 15 cm hartafstand) en de standaard is nu 15 en de kraan dit ik nu nodig heb is 12... en dat blijkt een 'oude maat'... lees: ONMOGELIJK verkrijgbaar in Su.

We tuigen eerst naar de Plieger en worden dan naar 'Lau's' verwezen... als Lau het niet heeft... vergeet het dan maar....

Helaas heeft Lau het niet...en - volgens elke Surinamer die we spreken: als Lau het niet heeft... dan is het in Su niet verkrijgbaar...

En daar zitten we dan...

Geen kraan die past op onze aansluitingen....

Maar we geven niet zomaar op en reizen af naar 'Plieger Paramaribo'... daar... een geluk bij een ongeluk.. blijkt een verkeerde kraan te zijn geleverd en na (bijna een uur!) krijgen we ene verkeerd uitgeleverde kraan..

Daarna deinstalleer ik alles thuis en - fingers crossed- sluit ik alles weer aan, waarna alles weer lekker doorsnort...

Alleen in Su...

Deze kerst willen 'masra nanga mi' de kerst in Suriname doorbrengen, maar de electiriciteit en het water is al jaren een 'gezeik' en dat moet nu maar eens geregeld worden... dus ging ik helemaal in mijn uppie twee weken naar Suriname. Online werken kan daar immers ook...  Dus... laptop mee, papieren mee en gaan met die banaan...water is gelukt... elektra helaas nog niet...soms hebben dingen blijkbaar meer tijd nodig...

 

Het is vreemd om alleen bij het huis aan te komen. Daar waar manlief en ik altijd samen 'kwartier maken' ben ik nu in mijn uppie om de dingen te regelen. Het is echt een zegen dat we nu een goede beheerder hebben die al dingen op orde heeft gemaakt... aankomen in een schoon huis scheelt zeker anderhalve dag geploeter!

Maar toch voelt het ook überrelaxed en de buren aan de overkant - die voorheen alleen vriendelijk gedag zeggen- zoeken nu echt contact.

Zo leggen zij mij uit dat de struiken die op de straat groeien een soort hibiscus zijn. In Suriname is dat de oorspronkelijke grondstof van 'syuro' (ook wel 'kola'). Zij plukken de struiken en 's avonds krijg ik een pot met 'syuru' siroop... niet TE veel drinken, want je bloeddruk gaat er van omlaag.

Ik maak ook kennis met de vrouw van de mini-super op de hoek. Zij blijkt mijn oom goed gekend te hebben. Hoewel ze niet veel kwijt wil op dit moment, blijkt wel dat mijn oom - in tegenstelling tot wat 'bijvrouw' en 'beheerder' ooit verteld hebben- best een vriendelijke maar norse en op zichzelf staande man was.

Ik sta dagelijks om 3 uur 's nachts op... dan is het 7 uur in Nederland... dat is mijn normale starttijd van werken. Lijkt 'heel zwaar'.. .maar dat is het niet. Het is dan nog koel in Sranan... ik klap mijn laptop open en doe 'mijn ding'... dat mijn dag om 20:00 wel zo'n beetje klaar is, is helemaal niet erg. Het is dan al stikdonker en er gebeurd verders toch niet zo veel... een dag van 03:00- 19:00/20:00 is helemaal prima.  Ook al pak in een uurtje in de lunch om te loungen in de hangmat. 

En dan is daar ineens dat 'zaadje'.... zou ik in Su kunnen leven/ wonen? Wat als ik hier een baan kan vinden?

Nee... het is geen Hocus Pocus

Als je een land wilt leren kennen dan leer je de taal, de geschiedenis en over de heersende religie(s).  In voorgaande posts schreef ik al dat ik Sranantongo heb geleerd (basis) en dat ik mij had verdiept in de geschiedenis van Switi Sranan. Blijft nog over: de religie. 

In Suriname zijn er vele religies, omdat er immers ook vele bevolkingsgroepen zijn. Maar het ging mij vooral om Winti.  Winti is namelijk écht heel Surinaams en is een religie die concepten van de voorouders uit verschillende Afrikaanse religies laat samensmelten tot één geheel.

Veel mensen denken bij winti dat het een soort hocus pocus is of iets waar je absoluut niet mee moet bezig houden want het is zoiets als voodoo. Ik kan inmiddels vertellen dat het dat niet is.  Als ik het al zou moeten vergelijken met iets dan lijkt het nog het meest qua verre benadering - in mijn beleving dan- op hinduisme. Maar dat slaat de plank ook weer compleet mis; religies zijn over het algemeen vanuit de 'goden' gezien en Winti wordt vanuit de mens bezien. 

Winti plaatst eigenlijk veel van gebruiken en reacties van de Srananman in context. Het is geen mengelmoesje van rare geesten die continue opgeroepen worden of wat veel mensen denken een soort van zwarte magie. 

Ik ging op les. Veel mensen die in aanraking komen met winti, komen dan in contact met een 'bonuman'. Ook wel 'obiaman'. Als je pech hebt, is het iemand die veel geld vraagt en - je raadt het al- allerlei dure rituelen aansmeert en je blijft - als je nog meer pech hebt- met compleet verkeerde gedachten en een nare bijsmaak achter over wat Winti is....

Is dat dan onzin? Nah.. ook weer niet helemaal. Rituelen zijn - net als in andere geloven- ook belangrijk in Winti, maar ze zíjn het geloof niet, ze zijn middelen om te eren bijvoorbeeld, met voorouders in contact te komen of middelen om tot reinheid te komen. Er is echter wel degelijk ook een duistere kant en die kun je niet onderschatten, maar ook hier; het is niet het ritueel dat Winti is. 

Winti is wel degelijk een religie. Lang is winti onderdrukt geweest. Vooral Christelijke missionarissen hebben uitstekend werk gedaan om 'de winti-wortelen' uit te rukken en waar men maar kon werden zaken rondom winti belachelijk gemaakt of zelfs verboden (het werd bestempeld als afgoderij en je kreeg een fikse boete) 

Sinds nog niet eens zo heel lang - mede door de inspanningen van  Juliën Zaalman - is winti ook in Suriname als officiële religie erkent. 

Winti geeft invulling aan wat is. Het 'zijn' en het geeft geen oordeel over 'goed' of 'kwaad' en er is geen 'dag van afrekening' of iets dat we kennen als 'aflaten'. Keuzen hebben gevolgen en die kunnen óók nog gevolgen hebben voor jouw nazaten. Misschien hebben keuzen van voorouders ook wel invloed op jouw huidige leven. 

Volgens Stichting Tata Kwasi ku Tata Tinsensi  :In Winti gaat het in geloof om Anyame en uitingen van Anyame in Het Zijn; de uitingen van Anyame’s Geest en Kracht (de geestelijke invloeden) staan niet los van elkaars invloed of beïnvloeding; het zijn geen aparte natuurwezens, waarmee de mens moet dealen. Winti beleeft de Geest en Kracht van Anyame als één gedachte, als één geheel: Anyame is Alles en Niets.

Maar hoe zit het dan met die 'winti' in Winti?  Winti wordt vaak vertaald als 'geesten', maar ook dat zijn het niet zonder meer; het zijn vaak bovennatuurlijke wezens of  - als we het als germanen, grieken of romijnen zouden moeten verwoorden - Goden. Zij geven invulling aan concepten die een bepaald aspect; kennis of wijsheid bijvoorbeeld.  Maar feitelijk zijn het dus uitingen van Anyame. Het zijn dus geen spoken die je komen bezitten. Al zijn er - schijnbaar- wel rituelen en dansen waarbij men zich insmeert met witte klei (pembe) om zich onder de doden te kunnen begeven; het wit schrikt dan de geestelijke voorouders niet af. 

Ha fijn... even weer focus. Ik ging op les, hier in Nederland. In Amsterdam kwam ik samen met andere leerlingen en we probeerden de concepten de baas te worden. De ene ging het gemakkelijker af dan de andere. Ik had er best moeite mee. Alles is nieuw, concepten, begrippen... terwijl voor anderen begrippen al wel bekend waren. 

Toch voelde ik me niet ongemakkelijk tussen mijn vooral Surinaamse medecursisten... het landde allemaal wel en ik voelde me verbonden.  

De cursus gaf me inzichten in hoe dingen nu daadwerkelijk in elkaar zitten. 

Maar de cursus was ook best highlevel en daarom heb ik ook nog diverse boeken gelezen om te verdiepen. Een uiteenzetting van de winti-leer | blog (werkgroepcaraibischeletteren.nl)  is er bijvoorbeeld één. Maar diverse andere boeken hebben ook de revue gepasseerd en ik bestelde de uitwerkingen van de 'konmakandra' (bijeenkomsten) die de leer van Winti nader toelichten...

De vraag is natuurlijk of het mij dan ook beroerd heeft.

In tegenstellig tot wat vele bonuman vinden of priesters is mijnheer Zaalman van mening dat Winti universeel is. Alles is één. Dus ook de 'witman' (of in mijn geval 'wit uma') zou daar in moeten passen. 

En dat is ook zo al moet ik toegeven dat het mij niet altijd gemakkelijk komt en ik nog zeer in de beginselen zit.  Sommige zaken zijn door de leefwijze die wij aangeleerd krijgen zo diep en vast verankerd dat niet alles even gemakkelijk te begrijpen is. En, ik moet ook eerlijk toegeven, dat ik het best een dingetje vind dat ik nog tot 7 generaties terug geconnect ben... zeker omdat ik door vroegtijdige overlijdens niet verder kennis heb dan 2 en dus ook niet naar verhalen kan vragen... of moet ik loslaten of juist op zoek gaan?

Maar (weer bron Stichting Tata Kwasi ku Tata Tinsensi) Winti gaat het om zuiverheid: Zuiver leven, zuiver denken en zuiver handelen. Door zuiver te leven is de mens in staat in de Geest te treden. Doordat Anyame elk object/ elk schepsel met levenskracht vervult, is de mens te midden van alles in staat zijn of haar rol te beseffen en weet het zijn plaats hier te midden in te nemen.

Ik denk dat een ieder zijn/haar eigen invulling geeft in wat 'zuiver leven, zuiver denken en zuiver handelen' is. In zuiver leven betekent het voor mij schoon leven (letterlijk)... zo min mogelijk afval, zo natuurlijk mogelijk, kleine carbon footprint, geen bioindustrie sponsoren door kiloknallers te kopen maar als ik dan al vlees eet; dan biologisch. Rust in het hoofd, mediteren en bewust dingen doen. 

En de cursus Winti had nog twee heel mooie gevolgen. Enerzijds liet het mij mijn passie voor natuurgeneeskunde weer oppakken en gaf het mij de kracht om meer angsten die ik had te overwinnen... en anderzijds leerde ik een heel mooi mens (Brada Zaalman) kennen...

Tu yari!!!! Mi gado...

 Vertaald: twee jaar!!! mijn God.

Het is al weer (bijna) twee jaar geleden dat ik hier 'blogde'....  

Afgelopen weken denk ik steeds vaker aan Sranan. De laatste keer dat ik er was, was kerst en oud-en-nieuw ... let wel 2021/ 2022.  Manlief en ik zijn naar een nieuwbouwhuis verhuisd in Februari en zaten vanaf November in een anti-kraak woning. We wilden onze eigen 'pusi pusi' namelijk niet naar een pension brengen te midden van al die veranderingen, dus kozen we voor een sobere verblijfplaats waar we met onze 'Mozzie' heen konden. 

Nu ik (weer) gesettled ben gaan mijn gedachten steeds vaker naar soberder leven. Ik leef nu - geef ik toe- in extreme (voor mij dan) luxe. Supermooi huis, vrijstaand met alles dat mijn hartje begeert. Maar ik moet bekennen dat ik steeds vaker denk aan minder werken, meer zelfredzaamheid. Meer leven naar 'bioritme'... minder naar 'moeten' en 'geleefd worden'. Op staan wanneer de zon op komt, gaan slapen wanneer je lijf dat aangeeft... 

Ik besef mij - ondanks alle bedenkingen die ik had- mijn oom voor mij een deur naar vrijheid heeft geopend. Eéntje die ik tot nu toe niet gewaardeerd heb en waarvan ik nu steeds vaker de échte waarde begin te snappen.  Die vrijheid gaat weliswaar met soberheid. Dat is een prijs die ik nu simpelweg nu niet wíl betalen, maar steeds vaker gaan mijn gedachten naar OF het wellicht niet beter is... OF het mogelijk is... alles achter laten en er voor gaan... Zelfredzaamheid gaat zeker met offers ten aanzien van luxe namelijk en het is ook echt hard werken. Zelf groenten telen, zelf kaas maken, zelf brood bakken, zelf reinigings- en verzorgingsmiddelen maken.. het is écht super veel werk. 

Upside: ik kan dit gewoon! Weet ik, want ik doe dit nu ook al. 

Inmiddels weet ik gewoon dat wat op mijn weg geworpen wordt. Ik KAN het. 'I will survive'! 

Maar goed... terug naar de dagelijkse beslommeringen. Vooralsnog heb ik een goede baan in Nederland, mooi huis, mooi leven... waarom verlang ik dan zo naar dat land waar mijn 'kunbatey' (navelstreng) niet ligt?  (ik ben er immers niet geboren)...

A kondre taki na mi kwataki...
Het land spreekt naar mijn hart...

Vooralsnog moet ik het doen met de gedachten dat wij elkaar wederzien in oktober dit jaar... wie weet wat het brengt. Ik heb zó veel gedachten, zó veel ideeën ... zou ik morgen een mooi geldsom ontvangen (loterij of anderzijds) dan zou ik waarschijnlijk alles achterlaten en 'gaan voor die banaan' (of go fu bana)

Komende tijd hoop ik weer wat kleine avonturen tussen 'toen en nu'... te beschrijven (historisch bezien) tot ik in het vliegtuig naar mijn lobi kondre zit en weer van actueler aard kan schrijven....